تحلیل نظریه شیئیت معدوم در حکمت سینوی و صداریی

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه تربیت مدرس

2 پیام نور

10.30473/pms.2020.5008

چکیده

یکی از مسایل فلسفه‌اسلامی که نتیجه برخی مباحثات و منازعات عقیدتی مشارب فکری در میان اندیشمندان کلام اسلامی بوده است و دامنه آن مباحث هستی شناختی فیلسوفان را نیز درگیر خود نمود مساله «شیئیت معدوم» و اصولا تمایز یا عدم تمایز میان موجود و شیء است. معتزله با انگیزه تصحیح علم ازلی الهی به ممکنات و برداشت نادرست از آموزه‌های افلاطونی- ارسطویی قائل بر شیئیت معدوم شدند. فارغ از بررسی ادله مثبتین و منکرین، نگاه تحلیلی و تاریخی به این مساله نشان از شکاف و اختلاف هستی‌شناختی نه پیرامون الفاظ بلکه در شناخت مبادی تصوری این معانی در میان معتزله، عرفا و فیلسوفان است و از این رو می توان گفت موضوع این دو مفهوم هم به لحاظ ساختار و هم به لحاظ محتوای از اختلاف زیادی برخوردار است. این مقاله نشان می‌دهد که غفلت از حقیقت وجود و نگاه ماهوی به هستی- هستی مملو از اشیاء متباین و منفک از هم- منشاء ایجاد دو تصویر متفاوت معتزله و فلاسفه به مسئله معدوم، زیادت وجود بر ماهیت، نوع رابطه وجود و ماهیت و همچنین علم و فاعلیت الهی در ارتباط با ممکنات شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

An analysis of the theory of "substantive thing of non –Existent In Ibn-e- Sina and Sadra theosophy

نویسنده [English]

  • mohamad jafar jamebozorgi 1
چکیده [English]

One of the issues of Islamic philosophy, which was the result of some intellectual debate and debate among intellectual scholars of Islamic theology, was also concerned with the ontological issues of philosophers, is "substantive thing of non –Existent" and Basically the distinction between the Existing and the Thing. The Mu'tazilites, with the motive of correction of the eternal divine knowledge to Possibilities and the incorrect impression of Platonist-Aristotelian doctrines was believed to "substantive thing of non –Existent".
Regardless of the examination of positive and negative evidences, the analytical and historical view of this issue reveals the existence of a cognitive divide not about words but also in understanding the conceptual basis of these meanings among the Mu'tazilites, mystics, and philosophers and hence the subject of this The two concepts are very different both in terms of structure and content. This article shows that the neglect of the reality of existence and the physical look of being-being filled with objects that are distinct from one another the origin of the creation of two different images of the Mu'tazilites and philosophers to the issue of extinction, the existence of existence on the nature, the type of relationship of existence and nature, and Also, divine knowledge and deeds are related to the possibilities.
Key word: The distinction between existence and nature, Confirmation, substantive thing of non –Existent, Mu'tazilite, predicative existence, entity.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "The distinction between existence and nature"
  • "Confirmation"
  • "substantive thing of non –Existent"
  • " Mu'tazilite"
  • "entity"