نقش تغذیه بر رابطه مزاج و معرفت در حکمت متعالیه

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دانشگاه پیام نور

2 هیات علمی پیام نور

3 عضو هیأت علمی دانشگاه پیام نور - واحد پردیس

4 دانشگاه پیام نور

چکیده

نقش غذا و کیفیت آن بر جسم و روح انسان در منابع دینی و علمی مورد تاکید بوده است. با توجه به نظریه اتحادی ملاصدرا در باب رابطه نفس و بدن بر اساس حرکت جوهری و نظریه اتحاد علم و عالم و معلوم ، بررسی ارتباط تغذیه و معرفت در انسان نیازمند پژوهشی میان رشته ای است. این مقاله با روش توصیفی و تحلیلی و تطبیقی به بررسی دیدگاه حکمت متعالیه درباره قوای نفس و ارتباط آن با قوای بدنی و کارکرد دستگاه ادراکی و شکل گیری معرفت و به تبع آن تاثیر معرفت بر رفتار و شخصیت فرد مورد مطالعه قرار گرفته است. برای این منظور به برخی یافته های طب قدیم و جدید در مورد رابطه کمیت و کیفیت غذا بر مزاج و نفس و خلقیات انسان پرداخته و نتیجه گرفته ایم که در آراء انسان شناسی صدرایی به دلیل نحوه ارتباط نفس و بدن و یگانگی آنها، تغذیه و نوع آن از نظر ناسوتی و ملکوتی بر حافظه و هوش تاثیر مستقیم و موثری دارد و بطور غیر مستقیم بر کسب معرفت و مراتب آن و نیز سلامت روانی و اخلاق و برعکس ناسلامتی روانی انسان دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The role of nutrition on the relationship between temperament and knowledge in the transcendent wisdom

نویسندگان [English]

  • hamed niyati 1
  • reza rasooly 2
  • zeynab shakibi 3
  • mahin rezaee 4
1 )Department of theology, Payame Noor University, Tehran. Iran(
2 Department of theology, Payame Noor University, Tehran. Iran(.
3 Department of theology, Payame Noor University, Tehran. Iran
4 Department of theology, Payame Noor University, Tehran. Iran
چکیده [English]

The role of food and its quality on human body and soul has been emphasized in religious and scientific sources. According to Mulla Sadra's unifying theory about the relationship between the soul and the body based on the essential movement and the theory of the unification of science and the world and the known, investigating the relationship between nutrition and knowledge in humans requires an interdisciplinary research. This article has been studied with a descriptive, analytical and comparative method to investigate the view of transcendent wisdom about the powers of the soul and its relationship with the physical powers and the function of the perceptive apparatus and the formation of knowledge and, accordingly, the impact of knowledge on the behavior and personality of a person. For this purpose, we have looked at some findings of old and new medicine about the relationship between the quantity and quality of food on human temperament, soul and emotions and we have concluded that in Sadra's anthropological opinions, due to the way the soul and body are related and their unity, nutrition and type It has a direct and effective effect on memory and intelligence from the point of view of nasuti and malakuti, and it indirectly affects the acquisition of knowledge and its levels, as well as mental health and morals, and vice versa, human mental health

کلیدواژه‌ها [English]

  • Epistemology
  • Human nutrition
  • Understanding
  • Temperament
  • Transcendental wisdom
  1. ابن سینا حسین بن عبدالله،(2005) القانون فی الطب، بیروت: دار احیاء التراث العربی
  2. ابن سینا حسین بن عبدالله، (1398) قانون در طب، ترجمه عبدالرحمن شرفکندی، چاپ بیست ویکم، تهران: سروش
  3. احمدی، علی اصغر، (1374)  روان شناسی شخصیت از دیدگاه اسلامی. تهران: سپهر
  4. احمدی مریم،  کاوندی سحر،  جاهد محسن . (1399) .چیستی شخصیت در نظام فلسفی ملاصدرا. دو فصلنامه علمی پژوهش های هستی شناختی، دوره9 شماره18
  5. اراکی محسن ،(1383)، حقیقت ادراک و مراحل آن در فلسفه ملاّصدرا، مجله معرفت فلسفی
  6. پناهی شهری محمود، (1392) روانشناسی احساس و ادراک،تهران، دانشگاه پیام نور
  7. جوادی آملی، عبدالله، (1386) سرچشمه اندیشه، قم، مرکز نشر اسراء
  8. جوادی آملی،عبدالله،(1388 ب)، ادب فنای مقربان، قم: اسراء، چاپ اول
  9. حسینی‌اردکانی، احمدبن‌محمد ، نورانی، عبدالله (1375)، مرآت الاکوان؛ تحریر شرح هدایه ملاصدرا شیرازى، موسسه نشر میراث مکتوب، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی (آموزش انقلاب اسلامی)
  10. خلیلی زهرا، ترقی زهره، ایلالی احترام سادات، (1400) مقایسه تأثیر رایحه درمانی با اسانس گل محمدی و بهارنارنج بر اضطراب سالمندان، مجله طب مکمل، دانشگاه علوم پزشکی اراک، دوره11 شماره 1
  11. درزی راحله، ایت اللهی حمیدرضا، سعیدی مهر محمد ، (1396) ، بازخوانی نظریه ملاصدرا درباره تاثیر مزاج،خلقیات وکیفیات نفسانی بر فاعلیت نفس. فصلنامه حکمت اسلامی
  12. سجادی، سیدجعفر،(1387) ، فرهنگ اصطلاحات فلسفى ملاصدرا، سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی (طبع و نشر)
  13. سجادی، سیدجعفر، (1380) ، فرهنگ معارف اسلامى، ناشر: کومش
  14. شهگلی احمد ، (1398)، تبیین فلسفی رابطه غذا با روح و اندیشه با نگاهی به متون دینی، دوفصلنامه علمی انسان پژوهی دینی سال شانزدهم، شماره 41
  15. شهگلی احمد ، کردی اردکانی احسان ، (1400)، نقش عوامل غیر معرفتی موثر در شکل گیری معرفت، مجله ذهن، شماره 85
  16. طباطبایی، محمدحسین، (1374)، ترجمه تفسیر المیزان، قم: جامعه مدرسین حوزه علمیه، چاپ پنجم
  17. طباطبایی، محمدحسین، (1372) ، اصول فلسفه و روش رئالیسم، قم: دفتر نشر فرهنگ اسلامی
  18. طباطبایی، محمدحسین، (1362) ، نهایه الحکمه، قم: دفتر نشر فرهنگ اسلامی
  19. عسکری، مرتضی، (1383) ، طب الرضا و طب الصادق، ترجمه: کاظمی خلخال، تهران: فؤاد، چاپ دوازدهم
  20. کلینی، محمد بن یعقوب بن اسحاق، (1407ق)، الکافی، تهران: دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم
  21. مجلسی، محمدباقر، بی تا، بحاراألنوار، قم: انتشارات دارالکتب الاسلامیة
  22. محمدی، حسین ، کشفی، عبدالرسول ، ابراهیمی، حسن ، (1393)بررسی دیدگاه ملاصدرا و جان هیک در باب ارتباط نفس و بدن، حکمت معاصر، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، شمارة اول، بهار
  23. مصباح محمدتقی ،(1393)، شرح جلد هشتم اسفار، قم. انتشارات موسسه امام خمینی
  24. مطهری، مرتضی، بی‌تا، اصول فلسفه و روش رئالیسم. تهران: صدرا
  25. مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، (1393) ج 11 (درس هاى اسفار ج1) تهران: صدرا
  26. مطهری، مرتضی، (1379) ، یادداشت ها، ج 13 تهران انتشارات صدرا
  27. ملاصدرا، محمدبن ابراهیم، (1389) الشواهد الربوبیه فی مناهج السلوکیه، ترجمه و تفسیر دکتر جواد مصلح، انتشارات سروش
  28. ملاصدرا، محمدبن ابراهیم،( 1981)الحکمة المتعالیة فی الاسفار العقلیة الاربعة، بیروت، داراحیاءالتراث
  29. ملاصدرا، محمدبن ابراهیم ، (1378) ، اسفار اربعه، (محمد خواجوی)، تهران: انتشارات مولی
  30. ملاصدرا، محمدبن ابراهیم،(1313) شرح الهدایه الاثیریه، طهران، چاپ سنگی
  31. ملاصدرا ، محمدبن ابراهیم، (1420ق) ، مجموعه رسائل فلسفی، تهران: حکمت
  32. Atkinson & Hilgard's Introduction to Psychology, Wadsworth Pub Co, 2014 (16th edition)