تحلیل مبانی انسان شناختی صدرایی؛ بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسنده

هیئت علمی

چکیده

این مقاله با بررسی چارچوب فکری آیت الله خامنه ای در بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی، در پرتو مبانی انسان شناسانه صدرالمتالهین؛ اصول حاکم انسان شناختی صدرایی بر بیانیه مزبور را تبیین نموده و از این رهگذر در تلاش است به شناختی دستگاه مند از آن دست یابد. در جهت نیل به این هدف، ابتدا حقیقت وجودی انسان از دیدگاه ملاصدرا، سپس ریشه های انسان شناختی بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی و مبانی دیدگاه های آیت الله خامنه ای در منشور مذکور، با روش توصیفی – تحلیلی، تبیین شده و نهایتاً با رویکردی تطبیقی، مبانی انسان شناختی گام دوم انقلاب در پرتو فلسفه ملاصدرا، تحلیل محتوا شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد، ملاصدرا با تحلیلی که از هستی و به تبع آن از انسان ارائه داده، توانسته است حداقل در مقام نظر، زمینه طراحی یک نظام تربیتی را پایه گذاری کند. سپس حکمای پیرو ایشان، از جمله امام خمینی و آیت الله خامنه ای، با الهام از آن، در قالب انقلاب اسلامی و بیانیه گام دوم، تلاش کرده اند مراحل شکل گیری دولت اسلامی، جامعه اخلاقی و مقدمات گسترش تمدن نوین اسلامی را با زبانی نو، امروزی و کاربردی ارائه دهند و نهایتاً در جهت تحقق تئوری ملاصدرا درباره انسان خلیفه اللهی مورد اشاره در قرآن کریم، گام به گام قدم بردارند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The Anthropologic Analysis of the Statement Second Step of the Revolution from a Sadraean Perspective

نویسنده [English]

  • hassan khodravan
heiat elmi
چکیده [English]

Adopting a Sadraean approach, this article studies the Ayatollah Khamenei’s mental framework as manifested in the Statement Second Step of the Revolution and tries to present a systematic understanding of this framework. To this end, firstly the true existential truth of the human being from Sadraean perspective is discussed. Following that, the anthropologic principles of the Statement Second Step of the Revolution and ideas of Ayatollah Khamenei as manifested in the statement are analyzed using descriptive- analytical approach and finally, a content analysis of the anthropological principles of Statement Second Step of the Revolution is presented using a comparative approach. The results show that Sadra, at least theoretically, managed to lay the foundations of an education system based on his analysis of existence and human being. Inspired by his ideas, his following scholars including late Imam Khomeni and Ayatollah Khamenie tried to bring concepts such as Islamic state, Ethical society and Islamic civilization into reality through Islamic Revolution and Statement Second Step of the Revolution and thus pave the way for actualization of Sadra’s idea of Man as Khalifat-Allah as introduced in Quran.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Hikmat Mta'
  • aliyeh
  • Declaration of the Second Step of the Revolution
  • Sadra'
  • i Anthropology
  • Ayatollah Khamenei
  • Mullah Sadra
*قرآن کریم.
*بیانیه گام دوم انقلاب.
*پایگاه اطلاع رسانی مقام معظم رهبری
1- احسایی، شیخ احمد (1427) شرح العرشیه، بیروت: موسسه البلاغ.
2- اراکی، محسن، (1383) «حقیقت ادراک ومراحل آن درفلسفه ملاصدرا» قم: فصلنامه معرفت فلسفی، شماره 4.
3- اکبری، رضا. (1386). «ابتکارات فلسفی ملاصدرا و نقش آنها در نظریه عالم صغیر و انسان کبیر» تهران: خرد نامه صدرا، ش47.
4- پناهی، محمد حسین. (1383). «بررسی زمینه ها و اهداف انقلاب اسلامی ایران بر اساس شعار های انقلاب» قم: ماهنامه معارف، ش 23.
5- جوادی آملی، عبدالله (1391) مفاتیح الحیاه، قم، مرکز چاپ و انتشارات اسرا.
6- حسینی شاهرودی، سید مرتضی؛ سلحشور سفید سنگی، زهره (1394) «لوازم وجود شناختی، انسان شناختی و معرفت شناختی نظریه اتّحاد عاقل و معقول» تهران: خردنامه صدرا دوره 21 شماره 1.
7- خامنه ای، سید علی. (1397). طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن، قم: موسسه فرهنگی ایمان جهادی.
8- خودروان، حسن؛ جمشیدی، محمد صادق؛ رسولی شربیانی، رضا (1392) تبلور انسان شناسی صدرایی در نهضت امام خمینی، تهران: حکمت صدرایی، دوره 2، شماره یک.
9- رحمانی گورجی، محمد؛ مسجدی، فاطمه. (1398). «بایدها و نباید های فلسفه اسلامی مبتنی بر اندیشه مقام معظم رهبری» خردنامه صدرا، شماره95.
10- ریاحی، علی ارشد و همکاران (1393) «مبانی وجودشناختی انسان شناسی صدرالمتألهین» تهران: خردنامه صدرا، شماره 75.
11- صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم (1389). اسرار الایات و انوار البینات، تصحیح محمد علی جاودان، تهران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا. 
12- ______­    (1419ق). الحکمه المتعالیه فی الاسفار الاربعه العقلیه. بیروت: دار احیا التراث العربی.
13- ــــــــــ (1382). الشواهد الربوبیه فی المناهج السلوکیه، تصحیح سید مصطفی محقق داماد، تهران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
14- ــــــــــ (1375). الشواهد الربوبیه، ترجمه و تفسیر، جواد مصلح، تهران:انتشارات سروش.
15- ــــــــــ ( 1354) المبدا و المعاد، تصحیح سید جلال الدین آشتیانی، تهران: انجمن حکمت و فلسفه ایران.
16- ـــــــــــ (1363). المشاعر. ترجمه فارسی. بدیع الملک میرزا عماد الدوله و  ترجمه و مقدمه  و تعلیقات فرانسوی. هانری کربن. تهران: کتابخانه طهوری.
17- طباطبایی، محمد حسین. (1417). نهایه الحکمه، تعلیق: غلامرضا فیاضی، قم: موسسه آموزشی امام خمینی.
18-  ــــــــ و مطهری، مرتضی. (1392). اصول فلسفه و روش رئالیسم، تهران: انتشارات صدرا.
19- علم الهدی، سید علی. (1391) «نسبیت گرایی در فلسفه ملاصدرا» قم: فصلنامه پژوهش های فلسفی کلامی دانشگاه قم، شماره 51.
20- فرزانه، محمد باقر؛ خیاط، علی؛ صفر پور، هادی (1397). «تبیین عوامل ایجاد تمدن نوین اسلامی از نگاه مقام معظم رهبری» پژوهش های اجتماعی اسلامی، شماره 3 (پیاپی 118)
21- کلینی، محمد بن یعقوب (1365) اصول کافی، جلد دوم، تهران، دار الکتب اسلامیه.
22- کوچنانی، قاسمعلی؛ جعفری نژاد، علی محمد (1391) «تجرد ادراک و سریان آن در موجودات از منظر حکمت متعالیه» خردنامه صدرا، شماره 67.
23- یکه زارع، صغری؛ کاملان، محمد صادق؛ پروانه محمود (1391) «تأثیر نظریه حرکت جوهری بر نفس شناسی ملاصدرا» انسان پژوهی دینی، شماره 27.