تبیین کاربست ادراکات در معناداری زندگی از دیدگاه ملاصدرا و کارکرد آن در مشاوره فلسفی

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری د انشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه شیراز

2 استاد استاد دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه شیراز

3 دانشیار دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه شیراز

چکیده

مسأله اساسی پژوهش حاضر «تبیین کاربست ادراکات در معناداری زندگی از دیدگاه ملاصدرا و کارکرد آن در مشاوره فلسفی» است. هدف از این پژوهش تبیین مؤلفههای کاربردی از حکمت متعالیه در بحث معنای زندگی با محوریت ادراکات(در معنای کلی) است که میتوان در تأمین مبانی نظری بحث مشاوره فلسفی با رویکرد فلسفه اسلامی از آن بهره برد. این پژوهش با روش تحلیل فلسفی، سعی دارد تا با معرفی ادراک و معرفت به عنوان شاخصه‌ی اصلی زندگی معنادار، جایگاه واژگان سعادت، کمال و لذت که پربسامدترین الفاظ در تأمین غایتمندی و معناداری زندگی هستند و پیوند آنها با ادراکات را بیان کند. زیرا انواع ادراکات در تمامی مراتب آن علاوه‌بر مساوقت با وجود، خیر و کمال، طریق نیل به سعادت حقیقی نیز هست. اما طریقت ادراکات در تحصیل معناداری حیات در مشاوره فلسفی به دو صورت امکان‌پذیر است: 1. تنظیم و اصلاح مؤلفه‌های شناختی از جمله معرفت و تقویت قوای نفسانی به خصوص عقل در دو بعد نظر و عمل، شناخت اثرات صور ادراکی و واردات نفسانی به عنوان مهمترین دارایی‌های وجودی و اصل در سعادت یا شقاوت انسان، توجه به ادراک حق‌تعالی در کمال نفس و نقش عشق و محبت حقیقی در معناداری زندگی. 2. تنظیم و شناخت مؤلفه‌های عملی مانند نقش اراده و اختیار در رهایی از پوچی، اثرات توکل و اعتماد به نفس در معنای زندگی.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Explaining the application of perceptions in the meaning of life from Mulla Sadra's perspective and its function in philosophical counseling

نویسندگان [English]

  • Maryam Abbasi kashkooli 1
  • Saeed Rahimian 2
  • Babak Shamshiri 3
1 PhD student in Theology and Islamic Studies, Shiraz University
2 Prof in Faculty of Theology and Islamic Studies, Shiraz University
3 Associate Prof, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Shiraz University
چکیده [English]

The main issue of the present study is “Explaining the application of perceptions in the meaning of life from Mulla Sadra’s perspective and its function in philosophical counseling.” The aim of this study is to explain the practical components of transcendental wisdom in discussing the meaning of life with a focus on perceptions (in the general sense) that can be used to provide theoretical foundations for philosophical counseling with an Islamic philosophy approach. Based on the method of philosophical analysis, this study tries to introduce perception and knowledge as the main characteristics of a meaningful life, and to explain the position of the words happiness, perfection, and pleasure, which are the most frequent words in providing the finality and meaning of life, and their connection with perceptions. However, the path of perceptions in acquiring the meaning of life in philosophical counseling is possible in two ways: 1. Regulating and correcting cognitive components, including knowledge and strengthening the emotional powers, especially the intellect, in the two dimensions of thought and action, recognizing the effects of perceptual forms and emotional import as the most important existential assets and the principle in human happiness or misery, paying attention to the perception of the Supreme in the perfection of the soul and the role of true love and affection in the meaning of life. 2. Regulating and recognizing practical components, such as the role of will and free will in liberation from emptiness, the effects of trust and self-confidence in the meaning of life.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Perceptions"
  • Meaning of Life"
  • Mulla Sadra"
  • Philosophical Counseling"
  • "
  • Existence"

مراجع

آشتیانی، سید جلال‌الدین. (1370). شرح مقدمه قیصری بر فصوص الحکم. تهران: امیرکبیر.
آشتیانی، منوچهر. (1383). جامعه شناخت ماکس شلر. تهران، ایران: قطره.
ابراهیمی دینانی، غلامحسین. (1380). قواعد کلی فلسفی در فلسفه اسلامی. ج1، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
ابن سینا. (1404). الهیات شفا. فن 6. قم: مکتبه آیت الله مرعشی.
اخوت، ولی‌الله. (1362). تشخیص اختلالات روانی. تهران: رز.
ارشد ریاحی، علی؛ شارجیان، هاجر. (1395). معناداری زندی از دیدگاه ملاصدرا. اصفهان: جهاد دانشگاهی.
ارشد ریاحی، علی ؛واسعی صفیه . (1390). ارتباط مراتب وجود با مراتب ادراک از نظر ملاصدرا، مطالعات اسلامی فلسفه و کلام، سال 43، (2/86)، ص9-45.
اسلامی‌نسب، علی. (1373). روانشناسی اعتماد به نفس مبتنی بر مکاتب اسلامی و غربی. تهران: مهرداد.
ایروانی، محمود؛ خداپناهی، محمدکریم. (1385). روانشناسی احساس و ادراک. تهران: انتشارات سمت.
برنز، دیوید. (1403). از حال بد به حال خوب؛ شناخت درمانی. مهدی قراچه‌داغی. تهران: آسیم.
پاشایی، محمد‌جواد؛ علیزاده میانجی، مسعود. (1401). تحلیل مفهوم توکل از نگاه صدرالمتألهین و نسبت آن با مفهوم روانشناسی اعتماد به نفس. الهیات تطبیقی، سال12(28)، صص99- 116.
پناهی‌آزاد، حسن. (1394). فلسفه حکمت صدرایی. تهران. ایران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
شایان‌فر، شهناز؛ سیده زهرا، حسینی. (1395). شهود سازگاری آن با تفکر فلسفی در حکمت متعالیه. حکمت صدرایی. سال5، (1). 86-77.
جوادی آملی، عبدالله. (1387). امام مهدی موعود موجود. قم: إسرا.
خسروپناه، عبدالحسین. (1395). فلسفه شناخت. قم: معارف.
دغیم، سمیح. (بی تا). موسوعه مصطلحات صدرالدین شیرازی. بیروت، لبنان: مکتبة لبنان.
دی.نای، رابرت. (1381). سه مکتب روانشناسی. سید احمد جلالی. تهران: پادرا.
رحیمیان، سعید. (1380). حب و مقام محبت در حکمت و عرفان اسلامی. شیراز: نوید شیراز.
شجاعی، محمد‌صادق. (1387). توکل بر خدا راهی به سوی حرمت خود و سلامت روان. قم: موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی (ره).
شمشیری، بابک. (1385). تعلیم و تربیت از منظر عشق و عرفان. تهران: طهوری.
صدرالدین‌شیرازی، محمد‌بن‌ابراهیم. (1981). الحکمه المتعالیه فی الاسفار الاربعه العقلیه. ج8،4،3،1 .بیروت: دار احیا‌التراث.
صدرالدین‌شیرازی، محمد‌بن‌ابراهیم. (1375). شواهد الربوبیه. مصحح جلال‌الدین آشتیانی. بیروت: موسسه التاریخ العربی.
صدرالدین‌شیرازی، محمد‌بن‌ابراهیم.  (1375).مجموعه رسایل فلسفی صدرالمتألهین. محقق و مصحح حامد ناجی اصفهانی.، تهران: حکمت.
صدرالدین‌شیرازی، محمد‌بن‌ابراهیم. (1363). المشاعر، هانری کربن، تهران: طهوری.
صدرالدین‌شیرازی، محمد‌بن‌ابراهیم. (1378). سه رساله فلسفی. مصحح جلال‌الدین آشتیانی. قم: دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم مرکز انتشارات.
صدرالدین‌شیرازی، محمد‌بن‌ابراهیم. (1354). المبدا و المعاد. تصحیح سید جلال‌الدین آشتیانی. تهران: انجمن حکمت و فلسفه ایران.
صدرالدین‌شیرازی، محمد‌بن‌ابراهیم.  (1381). شرح بر زاد المسافر.شارح جلال‌الدین آشتیانی. قم: بوستان کتاب.
صدرالدین‌شیرازی، محمد‌بن‌ابراهیم.  (1386). مفاتیح‌الغیب. جلد 1و2. تصحیح نجفقلی حبیبی. تهران: بنیاد حکمت صدرا.
صدرالدین‌شیرازی، محمد‌بن‌ابراهیم.  (1366). شرح اصول الکافی. مصحح محمد خواجوی. تهران: وزارت فرهنگ و آموزش عالی. موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
صدرالدین‌شیرازی، محمد‌بن‌ابراهیم. (1366).تفسیر القران الکریم. مصحح محمد خواجوی. بیدار: قم.
طباطبایی، سید محمد حسین. (1387). تعالیم اسلام. تصحیح هادی خسروشاهی. قم: بوستان کتاب.
فخرالدینی، مریم. (1392). علم شناسی فلسفی ملاصدر. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه اصفهان دانشکده ادبیات و علوم انسانی.
قائدی، یحیی؛ پورآقا، مریم. (1400). بنیادهای مشاوره فلسفی. تهران: فراروان.
کاوندی، سحر. (1390). سعادت حقیقی از منظر ملاصدرا. تهران. ایران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
لاهاو، ران. (1399). راهنمای همنشینی فلسفی اصول. رویه ها، تمرینها، علی علوینیا.تهران: فراروان.
مردانی، فیروز؛ شریفی اصفهانی، محمود. (1389). بررسی تطبیقی مفهوم عزت نفس از دیدگاه مولانا و روانشناسی انسان گرا. پژوهشنامه تربیتی. شماره22، ص125-160.
مطهری، مرتضی. (1375). مجموعه آثار، ج 5. تهران: صدرا.
منزه قلعه‌جوق، مهدی. (1398). خوانشی تحلیلی از دیدگاه فراطبیعت‌گرایانه‌ی ملاصدرا در باب معنای زندگی بر اساس آرا کاتینگهام. دانشگاه زنجان، دانشکده علوم انسانی گروه فلسفه. رساله‌ی دکتری در رشته فلسفه و کلام اسلامی.
موفق، علیرضا. (1388). معنای زندگی تأملی بر دیدگاه دین و مکاتب بشری. تهران: کانون اندیشه جوان.
نقیب‌زاده، میرعبدالحسین. (1375). نگاهی به فلسفه آموزش و پرورش. تهران: کتابخانه طهوری.
وان‌دورزن،امی؛ آدامز، مارتین. (1393). مهارت‌های مشاوره و روان‌درمانی وجودی. ایمان یوسف‌زاده و دیگران. تهران: دانژه.
ولز، آدرین. (1385). اختلالات هیجانی و فراشناخت. فاطمه بهرامی- شیوا رضوان. تهران: مانی.

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 26 فروردین 1404
  • تاریخ بازنگری: 20 شهریور 1404
  • تاریخ پذیرش: 15 مهر 1404

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار