Philosophical Analysis of Sin in Light of the Relationship Between the Intellect and the Intelligible

Document Type : Research Article

Author

Assistant Professor, Department of Islamic Philosophy and Theology, Faculty of Theology and Islamic Studies, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran.

Abstract

The issue of sin is among the most fundamental topics in religious and moral thought. One less attended to but highly essential approach in the philosophical analysis of sin is examining the type of relationship between the intellect (ʿāqil) and the intelligible (maʿqūl). This relationship has been interpreted in a fundamentally dual manner across different Islamic philosophical systems, particularly by two pivotal figures: Ibn Sīnā and Mullā Ṣadrā. In Ibn Sīnā's philosophical system, knowledge is an annexed and accidental state for the soul—something that accrues to it accidentally, not something identical with its essence. In contrast, Mullā Ṣadrā considers the relationship between intellect and intelligible as an existential union (ittiḥād wujūdī), meaning that perceptual forms unite with the soul and become part of its existence.Accordingly, in Ibn Sīnā's view, sin is external to the soul's substance and attached to it. Since sin does not penetrate the soul's substantial level, repentance and reform are possible through strengthening the practical intellect and self- vigilance. In Mullā Ṣadrā's view, however, sin constitutes an existential deficiency in the soul that affects human existence and nature. Since sin has penetrated from the level of behavior to the level of existence, repentance is not mere regret but requires intense purification, precise self-accounting, and continuous struggle.Consequently, in the realm of education, Ibn Sīnā—relying on the primacy of theory over practice and the distinction between theoretical and practical faculties—views the educational process as essentially oriented toward teaching intellectual concepts and cultivating the ability to apply these universals to particular instances. In contrast, Mullā Ṣadrā, with a unitive perspective that links theory and practice, considers education to transcend mere knowledge transmission. He believes that pure theory is impossible without the support of righteous action, and authentic action without the illumination derived from presential knowledge will remain superficial and external.

Keywords

Main Subjects

References

ابن‌‌سینا، حسین بن عبدالله(1375 ه.ش). الاشارات و التنبیهات. چاپ اول قم: نشر البلاغة.
ابن‌‌سینا، حسین بن عبدالله (1404 الف ه.ق). الشفاء (الالهیات). قم: کتابخانه آیت‌الله مرعشی.
ابن‌‌سینا، حسین بن عبدالله (1404ب ه.ق). الشفاء (الطبیعیات). قم: کتابخانه آیت‌الله مرعشی.
اکبریان،رضا و امامی نائینی، محسن (1390ه ش). «بررسی ابداعات ملاصدرا در حکمت عملی و نتایج آن بر شأن آدمی». حکمت و فلسفه، دوره 7، شماره 28، صص 116-140.
سبزواری، ملاهادی(1379 ه ش). شرح المنظومه. تصحیح و تعلیق از آیت‌الله حسن‌زاده آملی. تهران: نشر ناب.
سهروردی، شهاب‌‌الدین (1375ه ش). مجموعه مصنفات شیخ اشراق‏. تصحیح و مقدمه: هانری کربن‏. چاپ دوم. تهران: موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم (1981م). الحکمه المتعالیه فی الاسـفار العقلیه الاربعه، بیروت: دار احیاء التراث العربی.
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم (1363 الف ه.ش). المشاعر. ملاحظات: به اهتمام هانری کربن، تهران: کتابخانه طهوری.
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم (1363 ب ه.ش). مفاتیح الغیب. تعلیقات مولی علی النوری، مصحح و مقدمه: محمد خواجوی. تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم (1360 ه.ش). الشواهد الربوبیة فی المناهج السلوکیة. تصحیح و تعلیق از سید جلال‌الدین آشتیانی. مشهد: مرکز نشر دانشگاهی.
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم (1366 الف ه ش). تفسیر القرآن الکریم، قم: بیدار.
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم (1366 ب ه ش). شرح أصول الکافی، تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، به تصحیح محمد خواجوی و تحقیق علی عابدی شاهرودی.
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم (1381 ه ش). کَسر أَصنام الجاهلیة، تصحیح و تحقیق محسن جهانگیری، تهران، بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
طباطبایی،محمد حسین (1428ه ق). نهایه الحکمه. تحقیق: عباس علی زارعی سبزواری. قم: موسسه نشر اسلامی.
فخرالدین رازی، محمد بن عمر (۱۴۱۱ ه ق). المباحث المشرقیة، تحقیق: محسن بیدارفر، قم: بیدار.
مصباح یزدی،محمد تقی (1390ه ش). آموزش فلسفه. چاپ اول. قم: انتشارات موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
مطهری، مرتضی (1377ه ش). مجموعه آثار شهید مطهری، چاپ هشتم. تهران- قم: صدرا.
نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد (1375 ه ش). شرح الاشارات و التنبیهات للمحقق الطوسی. قم: نشر البلاغة.
یزدان‌‌پناه، سید یدالله (1391ه ش). حکمت اشراق ج2: گزارش، شرح و سنجش دستگاه فلسفی شیخ شهاب‌الدین سهروردی. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.

Files

History

  • Receive Date: 06 October 2025
  • Revise Date: 18 February 2026
  • Accept Date: 28 February 2026

Share

How to cite

Statistics