اصول اخلاقی انتشار مقاله

منشور اخلاقی نشریات علمی ـ پژوهشی دانشگاه پیام­نور

 این منشور تعهدنامه‌ای است که برخی حدود اخلاقی و مسئولیت­های مربوط به انجام فعالیت­های علمی ـ پژوهشی و چاپ آنها در نشریات را ترسیم می‌کند تا از بروز تخلفات پژوهشی آگاهانه یا ناآگاهانه توسط نویسندگان مقالات پیشگیری نماید.

این منشور برگرفته از ”منشور و موازین اخلاق پژوهش“ مصوب معاونت پژوهش و فناوری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ایران، موازین انتشاراتی پذیرفته شده بین­المللی، و تجربیات موجود در حوزۀ نشریات علمی ـ پژوهشی است.

 1. مقدمه

نویسندگان، داوران، اعضای هیئت­تحریریه و سردبیران نشریات موظف هستند تمام اصول اخلاق پژوهشی و مسئولیت­های مرتبط در زمینه چاپ را دانسته و به آن متعهد باشند. ارسال مقاله توسط نویسندگان، داوری مقالات و تصمیم­گیری در مورد قبول یا رد مقاله توسط اعضای هیئت­تحریریه و سردبیر به­منزله دانستن و تبعیت از این حقوق می­باشد و در صورت احراز عدم پایبندیِ هر یک از این افراد به این اصول و مسئولیت­ها، نشریات هرگونه اقدام قانونی را حق خود می­دانند.

 2. وظایف و تعهدات نویسندگان (Authors’Responsibilities)

  • مقالات ارسالی باید در زمینه­ تخصصی مجله بوده و به صورت علمی و منسجم، مطابق استاندارد مجله آماده شده باشد.
  • مقالات ارائه شده بایستی پژوهش اصیل (Original Research) نویسنده/نویسندگان مقاله باشد. دقت در پژوهش، گزارش صحیح داده­ها و ذکر منابعِ دربردارندۀ تحقیقات سایر افراد، در مقاله الزامی است.
  • نویسنده/نویسندگان مسئول صحت و دقت محتوای مقالات خود هستند.

نکته 1. چاپ مقاله به معنی تأیید مطالب آن توسط مجله نیست.

  • نویسندگان حق ”ارسال مجدد(Duplicate Submission)“ یک مقاله را ندارند. به عبارت دیگر، مقاله یا بخشی از آن نباید در هیچ مجله‌ دیگری در داخل یا خارج از کشور چاپ شده یا در جریان داوری و چاپ باشد.
  • نویسندگان مجاز به ”انتشار همپوشان (Overlapping Publication)“ نیستند. منظور از انتشار همپوشان، چاپ داده­ها و یافته­های مقالات پیشین خود با کمی تغییر در مقاله­ای به عنوان جدید است.
  • نویسنده/نویسندگان موظف­اند در صورت نیاز به استفاده از مطالب دیگران، آنها را با ارجاع­دهی(Citation) دقیق و در صورت نیاز پس از کسب اجازه کتبی و صریح، از منابع مورد نیاز استفاده نمایند. هنگامی که عین نوشته­های پژوهشگر دیگری مورد استفاده قرار می­گیرد، باید از روش­ها و علائم نقل قول مستقیم، نظیر گذاشتن آن داخل گیومه (” “)، استفاده شود.
  • نویسنده مسئول مقاله می­بایست نسبت به وجود نام و اطلاعات تمام نویسندگان (پس از اخذ تأیید از نامبردگان) و نبودن نامی غیر از پژوهشگران درگیر در انجام پژوهش و تهیه مقاله اطمینان حاصل کند.

نکته 2. از درج عبارت ”مؤلف افتخاری(Gift Authorship)“ و حذف ”مؤلف واقعی(Ghost Authorship) “خودداری شود.

  • نویسنده مسئول مقاله موظف است از اینکه همه نویسندگان مقاله، آن­را مطالعه و نسبت به ارائه آن و جایگاه خود در مقاله به توافق رسیده اند، اطمینان حاصل کند.
  •  ارسال مقاله به منزله آن است که نویسندگان رضایت کلیه پشتیبان­های مالی یا مکانی مقاله را جلب کرده و تمامی پشتیبان­های مالی یا مکانی مقاله را معرفی نموده­اند.
  • نویسنده/نویسندگان موظف­اند به­هنگام وجود هر گونه خطا و بی‌دقتی در مقاله خود، متولیان نشریه را در جریان آن قرار داده، نسبت به اصلاح آن اقدام و یا مقاله را بازپس گیرند.
  • نویسنده/نویسندگان ملزم به حفظ نمونه­ها و اطلاعات خام مورد استفاده در تهیه مقاله، تا یکسال پس از چاپ آن در نشریه مربوط، جهت پاسخ گویی به انتقادات و سؤالات احتمالی خوانندگان نشریه هستند.

3. رفتار غیراخلاقی انتشاراتی و پژوهشی

نویسنده/نویسندگان موظف به احتراز از ”رفتار غیراخلاقی انتشاراتی و پژوهشی (ResearchandPublicationMisconduct)“ هستند. اگر در هر یک از مراحل ارسال، داوری، ویرایش، یا چاپ مقاله در نشریات یا پس از آن، وقوع یکی از موارد ذیل محرز گردد، رفتار غیراخلاقی انتشاراتی و پژوهشی محسوب شده و نشریه حق برخورد قانونی با آن­را دارد.

  • ·         جعل داده­ها (Fabrication):  عبارت است از گزارش مطالب غیر­واقعی و ارائه داده­ها یا نتیجه­های ساختگی به عنوان نتایج آزمایشگاهی، مطالعات تجربی وا یافته­های شخصی. ثبت غیرواقعی آنچه روی نداده است یا جابه­جایی نتایج مطالعات مختلف، نمونه­هایی از این تخلف است.
  • ·         تحریف داده­ها (Falsification): تحریف داده­ها به­معنای دستکاری مواد، ابزار و فرایند پژوهشی یا تغییر و حذف داده­هاست به­نحوی که سبب می­گردد تا نتایج پژوهش با نتایج واقعی تفاوت داشته­باشند.
  • ·           سرقت علمی(Plagiarism): سرقت علمی به استفاده غیرعمدی، دانسته و یا بی‌ملاحظه از کلمات، ایده‌ها، عبارات، ادعا و یا استنادات دیگران بدون قدردانی و توضیح و استناد مناسب به اثر، صاحب اثر یا سخنران ایده گفته می‌شود.
  • ·         اجاره علمی: منظور آن است که نویسنده/نویسندگان، فرد دیگری را برای انجام پژوهش به­کار گیرد و پس از پایان پژوهش، با دخل و تصرف اندکی آن را به نام خود به چاپ رساند.
  • ·                  انتساب غیرواقعی: منظور انتساب غیرواقعی نویسنده/نویسندگان به مؤسسه، مرکز یا گروه آموزشی یا پژوهشی است که نقشی در اصل پژوهش مربوطه نداشته­اند.

 4. وظایف داوران (Reviewers’ Responsibility)

داوران در بررسی مقالات، می­بایست نکات ذیل را درنظر داشته­باشند:

  • ·         بررسی کیفی، محتوایی و علمی مقالات به­منظور بهبود، ارتقاء کیفی و محتوایی مقالات.
  • ·      اطلاع­رسانی به سردبیر نشریه مبنی بر پذیرفتن یا نپذیرفتن داوری (به لحاظ مرتبط نبودن حوزه موضوعی مقاله با تخصص داور) و معرفی داور جایگزین در صورت پذیرفتن داوری.
  • ·      ضرورت در نپذیرفتن مقالاتی که منافع اشخاص، موسسات و شرکت­های خاص به­وسیله آن حاصل و یا روابط شخصی در آن مشاهده می­شود و همچنین مقالاتی که در انجام، تجزیه و تحلیل یا نوشتن آن مشارکت داشته است.
  • ·      داوری مقالات بایستی بر اساس مستندات علمی و استدلال کافی انجام شده و از اعمال نظر سلیقه ای، شخصی، صنفی، نژادی، مذهبی و غیره در داوری مقالات خودداری گردد.
  • ·      ارزیابی دقیق مقاله و اعلام نقاط قوت و ضعف مقاله به صورتی سازنده، صریح و آموزشی.
  • ·      مسئولیت­پذیری، پاسخگویی، وقت شناسی، علاقه­مندی و پایبندی به اخلاق حرفه­ای و رعایت حقوق دیگران.
  • ·      عدم اصلاح و بازنویسی مقاله بر اساس سلیقه شخصی.
  • ·      حصول اطمینان از ارجاع­دهی کامل مقاله به کلیه تحقیقات، موضوعات و نقل قول هایی که در مقاله استفاده شده است و همچنین یادآوری موارد ارجاع نشده در تحقیقات چاپ شده مرتبط.
    • ·      احتراز از بازگویی اطلاعات و جزئیات موجود در مقالات برای دیگران.
    • ·      داور حق ندارد قبل از انتشار مقاله، از داده­ها یا مفاهیم جدید آن به نفع یا علیه پژوهش­های خود یادیگران یا برای انتقاد یا بی­اعتبارسازی نویسندگان استفاده کند. همچنین پس از انتشار مقاله، داور حق انتشار جزئیات را فراتر از آنچه توسط مجله چاپ شده است، ندارد.
    • ·      داور حق ندارد بجز با مجوز سردبیر مجله، داوری یک مقاله را به فرد دیگری از جمله همکاران هیات علمی یا دانشجویان تحصیلات تکمیلی خود بسپارد. نام هر کسی که در داوری مقاله کمک نموده باید در گزارش داوری به سردبیر ذکر و در مدارک مجله ثبت گردد.
    • ·      داور اجازه تماس مستقیم با نویسندگان در رابطه با مقالات در حال داوری را ندارد. هرگونه تماس با نویسندگان مقالات فقط از طریق دفتر مجله انجام خواهد گرفت.
      • ·      تلاش برای ارائه گزارش ”رفتار غیراخلاقی انتشاراتی و پژوهشی“ و ارسال مستندات مربوطه به سردبیر نشریه.

5. وظایف سردبیر و اعضای هیئت تحریریه (Editorial Board Responsibilities)

  • سردبیر و اعضای هیئت تحریریه مجله باید حفظ نشریه و ارتقاء کیفیت آن­را هدف اصلی خود قرار دهند.
  • سردبیر و اعضای هیئت تحریریه باید در جهت معرفی هرچه بیشتر نشریه در جوامع دانشگاهی و بین­المللی بکوشند و چاپ مقالات از دانشگاه­های دیگر و مجامع بین­المللی را در اولویت کار خود قرار دهند.
    • سردبیر و اعضای هیئت تحریریه نباید در چاپ مقالات خود دچار حس سهم­خواهی و افراط شوند.
    • اختیار و مسئولیت انتخاب داوران و قبول یا رد یک مقاله پس از کسب نظر داوران بر عهده سردبیر و اعضای هیئت تحریریه مجله است.
    • سردبیر و اعضای هیئت تحریریه مجله بایستی از نظر حرفه­ای صاحب­نظر، متخصص و دارای انتشارات متعدد، و همچنین دارای روحیه مسئولیت پذیری، پاسخگویی، حقیقت جویی، انصاف و بی طرفی، پایبندی به اخلاق حرفه ای و رعایت حقوق دیگران باشند و به صورت جدی و مسئولانه در راستای نیل به اهداف مجله و بهبود مداوم آن مشارکت نمایند.
    • از سردبیر و اعضای هیئت تحریریه انتظار می رود که یک بانک اطلاعاتی از داوران مناسب برای مجله تهیه و به طور مرتب بر اساس عملکرد داوران آن­را به­روز نمایند.
    • سردبیر و اعضای هیئت تحریریه بایستی در انتخاب داوران شایسته  با توجه به زمینه تخصصی، سرآمدی، تجربة علمی و کاری، و التزام اخلاقی اهتمام ورزند.
    • سردبیر مجله باید از داوری­های عمیق و مستدل استقبال، از داوری­های سطحی و ضعیف جلوگیری، و با داوری­های مغرضانه، بی­اساس یا تحقیرآمیز برخوردکند.
    • سردبیر و اعضای هیئت تحریریه مجله باید نسبت به ثبت و آرشیو اسناد داوری مقالات به عنوان اسناد علمی، و محرمانه نگاه داشتن اسامی داوران هر مقاله اقدام لازم را انجام دهند.
    • سردبیر و اعضای هیئت تحریریه مجله موظف به اعلام سریع نتیجه تصمیم گیری نهایی در مورد پذیرش یا رد مقاله به نویسنده مسئول هستند.
    • سردبیر و اعضای هیئت تحریریه مجله باید کلیه اطلاعات موجود در مقالات را محرمانه تلقی نموده و از دراختیار دیگران قراردادن و بحث درباره جزئیات آن با دیگران احتراز نمایند.
    • سردبیر و اعضای هیئت تحریریه مجله موظف­ند از بروز تضاد منافع (Conflict of interests) در روند داوری، با توجه به هرگونه ارتباط شخصی، تجاری، دانشگاهی و مالی که ممکن است به طور بالقوه بر پذیرش و نشر مقالات ارائه شده تأثیر بگذارد، جلوگیری کنند.
    • سردبیر مجله موظف است آثار متهم به عدول از اخلاق انتشاراتی و پژوهشی که از سوی داوران یا به هر نحو دیگر گزارش می­شود را با دقت و جدیت بررسی نموده و در صورت نیاز در این خصوص اقدام نماید.
    • سردبیر مجله موظف است نسبت به حذف سریع مقالات چاپ شده ای که مشخص شود در آنها ”رفتار غیر اخلاقی انتشاراتی و پژوهشی“ رخ داده است و اطلاع­رسانی شفاف به خوانندگان و مراجع نمایه نمایی مربوطه اقدام نماید.
    • سردبیر و اعضای هیئت تحریریه مجله موظف­اند نسبت به بررسی و چاپ سریع اصلاحیه و اطلاع­رسانی شفاف به خوانندگان، برای مقالات چاپ شده ای که در آنها خطاهایی یافت شده است، اقدام نمایند.
    •  سردبیر و اعضای هیئت تحریریه مجله باید به طور مستمر نظرات نویسندگان، خوانندگان، و داوران مجله در مورد بهبود سیاست­های انتشاراتی و کیفیت شکلی و محتوایی مجله را جویا شوند.

 منابع:

  1. منشور و موازین اخلاق پژوهش مصوب معاونت پژوهش و فناوری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
  2. Committee on Publication Ethics, COPE Code of Conduct, www.publicationethics.org

 

Payame Noor University Research Journals' Publication Ethics

This publication ethics is a commitment which draws up some moral limitations and responsibilities of research journals. The text is adapted according to the “Standard Ethics”, approved by the Ministry of Science, Research and Technology, and the publication principles of Committee on Publication Ethics (COPE).

 1.      Introduction

Authors, Reviewers, editorial boards and editor-in-chiefs ought to know and commit all principles of research ethics and related responsibilities. Article submission, review of reviewers and editor-in-chief's acceptance or rejection, are considered as journals law compliance otherwise the journals have all the rights.

 2.      Authors Responsibilities

  • Authors should present their works in accordance with journal's standards and title.
  • Authors should ensure that they have written their original works/researches. Their works/researches should also provide accurate data, underlying other's references.
  • Authors are responsible for their works' accuracy.

Note 1: Publishing an article is not known as acceptance of its contents by journal.

  • Duplicate submission is not accepted. In other words, none of the article's' parts, should not carry on reviewing or publishing elsewhere.
  • Overlapping publication, where the author uses his/her previous findings or published date with changes, is rejected.
  • Authors are asked to have authors' permission for an accurate citation. When using ones direct speech, a quotation mark (“   ”) is necessary.
  • Corresponding author should ensure that the complete information of all involved authors in the article.

Note 2: Do not write the statement of “Gift Authorship” and do not omit the statement of “Ghost Authorship”.

  • Corresponding author is responsible for the priorities of co-authors after their approval.
  • Paper submission means that all of the authors have satisfied whole financial and local supports and have introduced them.
  • Author(s) is/are responsible for any fault or inaccuracy of the article and in this case, journal's authorities should be informed immediately.
  • Author(s) is/are asked to provide and reserve raw data one year after publication, in order to be able to respond journal audiences' questions.

 3.      Research and Publication Misconduct

Author(s) should avoid the research and publication misconduct. If some cases of research and publication misconduct occur within each steps of submission, review, edition or publication, journals have the right to legal action. The cases are listed as below:

  • Fabrication: Fabrication is the practice of inventing data or results and reporting them in the research. Both of these misconducts are fraudulent and seriously alter the integrity of research. Therefore, articles must be written based on original data and use of falsified or fabricated data is strongly prohibited.
  • Falsification: Falsification is the practice of omitting or altering research materials, equipment, data, or processes in such a way that the results of the research are no longer accurately reflected in the research record.
  • Plagiarism: Plagiarism is the act of taking someone else's writing, conversation, idea, claims or even citations without any acknowledgment or explanation of the work producer or speaker.
  • Wrongful Appropriation: Wrongful appropriation occurs when author(s) benefits another person's efforts and after a little change and manipulations in the research work, publish it on his/her own definitions
  • False Attribution: It represents that a person is the author of a work but she/ he was not involved in the research.

 4.      Reviewers' Responsibility

Reviewers must consider the followings:

  • Qualitative, contextual and scientific study in order to improve articles' quality and content.
  • To inform editor-in-chief when accepts or reject the review and introduce an alternative.
  • Should not accept the articles which consider the benefits of persons, organizations and companies or personal relationships; also the articles which she/he, own, contributed in its writing or analyze.
  • The reviewing must be carried out upon scientific documents and any self, professional, religious and racial opinion is prohibited.
  • Accurate review and declaration of the article's strengths and weaknesses through a clear, educational and constructive method.
  • Responsibility, accountability, punctuality, interest, ethics adherence and respect to others' right.
  • Not to rewrite or correct the article according to his/her personal interest.
  • Be sure of accurate citations. Also reminding the cases which haven't been cited in the related published researches.
  • Avoid of express the information and details of articles.
  • Reviewers should not benefit new data or contents in favor of/against personal researches; even for criticism or discrediting the author(s). The reviewer is not permitted to reveal more details after a reviewed article being published.
  • Reviewer is prohibited to deliver an article to another one for reviewing except with permission of editor-in-chief. Reviewer and co-reviewer's identification should be noted in each article's documents.
  • Reviewer shouldn’t contact with the author(s). Any contact with the authors should be made through the editorial office.
  • Trying to report “research and publication misconduct” and submitting the related documents to editor-in-chief.

 5.      Editorial Board Responsibilities

  • Journal maintenance and quality improvement are the main aims of editorial board.
  • Editorial board should introduce the journal to universities and international communities and publish the articles of other universities and international societies on their priority.
  • Editorial board must not have quota and excess of their personal article publishing.
  • Editorial board is responsible for selecting the reviewers as well as accepting or rejecting on article after reviewers' comments.
  • Editorial board should be well-known experts with several publications. They ought to be responsible, accountable, truth, adhere to professional ethics and contribute to improve journal aims.
  • Editorial board is expected to have a database of suitable reviewers for journal and to update the information regularly.
  • Editorial board should try to aggregate qualified moral, experienced and well-known reviewers
  • Editorial board should welcome deep and reasonable reviews, and prevent superficial and poor reviews, and deal with one-sided and contemptuous reviews.
  • Editorial board should record and archive the whole review's documents as scientific documents and to keep confidentially the reviewers' name.
  • Editorial board must inform the final result of review to corresponding author immediately.
  • Editorial board should keep the article's contents confidentially and do not disclose its information to others.
  • Editorial board ought to prevent any conflict of interests due to any personal, commercial, academic and financial relations which may impact on accepting and publishing the presented articles.
  • Editor-in-chief should check each type of research and publication misconduct which reviewers report seriously.
  • If a research and publication misconduct occurs in an article, editor-in-chief should omit it immediately and inform indexing databases or audiences.
  • In the case of being a research and publication misconduct, editorial board is responsible to represent a corrigendum to audiences rapidly.
  • Editorial board must benefit of audiences' new ideas in order to improve publication policies, structure and content quality of articles.

 References

1.  “Standard Ethics”, approved by Vice-Presidency for Research & Technology, the Ministry of Science, Research and

Technology.

2.Committee on Publication Ethics, COPE Code of Conduct, www.publicationethics.org